Een informatief overzicht

Stichting Museum Nooitgedagt IJlst

nooitgedagt-foto-001Al lang was onder de burgers van IJlst de wens om aandacht te schenken aan de rijke industriële historie van IJlst. In de negentiende eeuw kende IJlst veel ambachtelijke bedrijfjes in de scheepsbouw en houthandel. Zo ook Jan Jarich Nooitgedagt, in 1865 begon hij met het maken van gereedschap en schaatsen. Hij wist met zijn vier zonen van het kleine eenmanszaakje een toonaangevend industrieel bedrijf te maken. Daarmee was Nooitgedagt uniek voor IJlst. Een bedrijf dat dit jaar, 200 jaar geleden werd opgericht, en meer dan 180 jaar heeft bestaan!

Een werkgroep van de Vereniging Stadsbelang IJlst kreeg de opdracht om uit te zoeken of er mogelijkheden waren voor een museum in IJlst.



Toen er dan ook gezocht werd om een thema voor de industriële geschiedenis van IJlst viel de keus op Nooitgedagt. Want alleen IJlst heeft Nooitgedagt!, in Nederland en daarbuiten jarenlang bekend om zijn fabrieksmatige productie van gereedschap, schaatsen en speelgoed. Ook nu nog is de naam Nooitgdagt sterk verbonden aan IJlst, helaas is het bedrijf na een aantal overnames in 2003 opgeheven. Op 12 oktober 2005 werd Stichting Nooitgedagt IJlst opgericht bij notariële akte. De stichting heeft als doelstelling het verbreiden van de kennis van de producten en productiemethode van voorheen Koninklijke Fabrieken J. Nooitgedagt & Zn. IJlst. Het oprichtingsbestuur bestond uit de volgende personen; Jan Tabak, voorzitter ; Piet J.M. Hoogeveen, secretaris ; Piet Spoelstra, penningmeester ; Jacob Lautenbach, bestuurslid ; Anna Nooitgedagt-Hettema, bestuurslid.

nooitgedagt-foto-002Om de doelstelling kracht bij te zetten werd besloten het museum te presenteren als Doe- en Kijkcentrum Nooitgedagt. In het eerste fabrieksgebouw van Nooitgedagt dat behouden is gebleven werd het museum gevestigd. Na een veelbelovende start liep het aantal bezoekers gestaag terug. Het begon met meer dan 4000 bezoekers per jaar, in 2014 is dit teruggelopen naar ongeveer 2000 bezoekers per jaar.

Door de beperkte ruimte werd besloten om de naamstelling Museum Nooitgedagt IJlst te hanteren. Dit was nodig voor de herkenbaarheid, maar ook omdat de doe activiteiten alleen op kleine schaal konden worden uitgevoerd. Na verloop van tijd was de exploitatie moeilijk sluitend te krijgen vanwege het teruglopend aantal bezoekers. Daarom werd met pijn in het hart besloten de oude Nooitgedagt fabriek te verlaten. Gelukkig was er een (tijdelijke),andere huisvesting beschikbaar; de voormalige bibliotheek. Hier wass meer ruimte. Hoewel niet meer aan de Eegracht waar Nooitgedagt ooit begon, weten de bezoekers van IJlst het museum steeds beter te vinden. Het museum staat aan de Sudergoweg 1A 8651NE te IJlst. (naast de fierljep springschans)

Maar zoals onder ”Home’’ op deze site staat aangegeven zal Museum Nooitgedagt IJlst worden opgenomen in Museum Houtstad IJlst bij de molen. Op deze wijze is continuïteit van De Nooitgedagt doelstelling gewaarborgd en zal het Museum Houtstad IJlst (zonder volledig te willen zijn) een completer beeld geven van het industriële karakter van IJlst.

  • Houtzaagmolen De Rat is een achtkante stellingmolen  en werd gebouwd in 1828. Naast de houtzaagmolen stond ooit  een rijtje molenaarswoningen. In de jaren 80 is er weer een molenaarswoning gebouwd, geïnspireerd op de oorspronkelijke woningen. De molen is afkomstig uit de Zaanstreek en is daar  in 1711 gebouwd als balkenzager. Hij heette toentertijd “De Walrot”, […]

  • Hoe het begon De gunstige ligging van IJlst aan het water zorgde ervoor dat IJlst rijk was aan scheepswerven en toeleveranciers van hout en andere materialen. Pas bij de opkomst van transport over de weg veranderde het karakter van de bedrijvigheid in IJlst rigoureus. Het bouwen van boten voor de beroepsvaart verdween volledig. Een veel […]

  • Op initiatief van de (voormalige) gemeente Wymbritseradiel, molenaars van Houtzaagmolen De Rat te IJlst en anderen werd in 2001 Stichting Molens in bedrijf opgericht. Het doel van de Stichting is de verspreiding en instandhouding van informatie over de molens en hun toepassing in de Friese Zuidwesthoek. De Stichting kreeg vorm met het inrichten van een […]