Een informatief overzicht

De Houten Bok rondvaarten

Hoe het begon

De gunstige ligging van IJlst aan het water zorgde ervoor dat IJlst rijk was aan scheepswerven en toeleveranciers van hout en andere materialen. Pas bij de opkomst van transport over de weg veranderde het karakter van de bedrijvigheid in IJlst rigoureus. Het bouwen van boten voor de beroepsvaart verdween volledig.

Een veel gebruikt transportmiddel voor op het water was de Houten Bok. Een houten praam, waarmee gemakkelijk kon worden aangemeerd in de  weilanden en bij de wallekant in de stad IJlst. De boeren gebruikten de Bok als vervoermiddel voor vee en hooi en mest. De houthandel om balken en planken af te leveren bij de timmerklussen, veelal boerderijen die alleen over water bereikbaar waren.

In de loop van de tijd ging men over op het bouwen van stalen pramen, deze waren goedkoper en hadden minder onderhoud nodig.

Daarmee verdween de Houten Bok geheel uit het Friese waterlandschap.

  • De bouw van de bok.

    bok-foto-bouw-001Het idee om weer een Houten Bok te bouwen ontstond rondom Houtzaagmolen De Rat. Er werd een stichting opgericht. Doel van de stichting is:    Het in het algemeen belang realiseren alsmede het doen exploiteren van historische houten schepen, waaronder  begrepen de Houten Bok  en voorts al hetgeen met het één en ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn. Het oprichtingsbestuur bestaat uit de volgende personen; Robert Toussaint  –  voorzitter, Edsko  Hekman  –  secretaris, Jan Toornstra – penningmeester,  Simon  Jellema – bestuurslid, Durk v.d. Wal – bestuurslid, Cornelis Zijsling – bestuurslid.

    Onder leiding van Johan Prins, traditioneel  botenbouwer uit Workum, en Simon Jellema, molenaar, beheerder van houtzaagmolen De Rat werd een leer werk project opgezet.

    De Rat zaagde met behulp van de wind en zijn vrijwilligers het hout, met hulp van Staatsbosbeheer werden de juiste stammen in eiken en lariks geselecteerd.

    De Houten Bok werd op de molenwerf van De Rat gebouwd, hiervoor was een tijdelijke werkschuur met helling gebouwd. 4 november 2011 werd de Bok feestelijk te water gelaten door Gedeputeerde Jannewietske de Vries.

    De Bok werd voor zien van een milieuvriendelijke aandrijving met behulp van een elektromotor zodat hij fluisterstil door de grachten van IJlst kan varen.

    15 mei 2012 werd de Bok voor het eerst ingezet voor rondvaarten door IJlst in combinatie met de VVV stadswandeling IJlst. Met dit arrangement wordt ook  molen De Rat en museum Nooitgedagt IJlst bezocht.

    Sindsdien is de Houten Bok een vertrouwd beeld in de grachten van IJlst, veelal gevuld met toeristen die genieten van het moois wat IJlst te bieden heeft.

    Foto’s van jachtwerfprins.nl, stadijlst.nl en archiefijlst.nl
  • De financiers en sponsoren

    De bouw van De Houten  is mogelijk gemaakt door de volgende instanties/organisaties:

    • Plattelânsprojekten en provincie Fryslân
    • Gemeente Wymbritseradiel
    • Stichting Woudsend Anno 1816
    • Stichting Samenwerkende Bouwbedrijven Friesland
    • Je Maintiendrai Fonds
    • Staatsbosbeheer
    • Stichting Hout- en Meubel
    • Sociale Dienst van de gemeenten Sneek en Wymbritseradiel
    • Leren en Werken Fryslân

    bok-foto-001


  • Houtzaagmolen De Rat is een achtkante stellingmolen  en werd gebouwd in 1828. Naast de houtzaagmolen stond ooit  een rijtje molenaarswoningen. In de jaren 80 is er weer een molenaarswoning gebouwd, geïnspireerd op de oorspronkelijke woningen. De molen is afkomstig uit de Zaanstreek en is daar  in 1711 gebouwd als balkenzager. Hij heette toentertijd “De Walrot”, […]

  • Al lang was onder de burgers van IJlst de wens om aandacht te schenken aan de rijke industriële historie van IJlst. In de negentiende eeuw kende IJlst veel ambachtelijke bedrijfjes in de scheepsbouw en houthandel. Zo ook Jan Jarich Nooitgedagt, in 1865 begon hij met het maken van gereedschap en schaatsen. Hij wist met zijn […]

  • Op initiatief van de (voormalige) gemeente Wymbritseradiel, molenaars van Houtzaagmolen De Rat te IJlst en anderen werd in 2001 Stichting Molens in bedrijf opgericht. Het doel van de Stichting is de verspreiding en instandhouding van informatie over de molens en hun toepassing in de Friese Zuidwesthoek. De Stichting kreeg vorm met het inrichten van een […]